Zo duur is duurzaam (meestal niet)

Ik zag laatst een linnen broekpak bij de Sway, hij was geweldig (helaas, de beschikbare maten ging met iets te veel moeite over mijn heupen of bleven daaronder hangen), maar ook wel prijzig, als je het vergelijkt met kleren elders. Als ik rondloop bij de Färm zie ik spirelli (?) en groene erwten (?) pasta en chique theesoorten en prachtige chocolaatjes en paprika-krokante-weet-ik-wat-nootjes en nouja, daar hangt ook wel een prachtig prijskaartje aan.
Ook in de reguliere supermarkt is een pak havermelk nog steeds duurder dan de koemelk, is het soja-gehakt duurder dan de variant met dood dier en dan ben ik nog niet eens begonnen over elektrische wagens of het isoleren van een huis. (dat is natuurlijk ook niet gratis) (al moet ik zeggen dat ik sjuust van De Fruitberg heb geleerd dat elektrisch rijden goedkoper is dan ik dacht)

Ik snap het wel, dat veel mensen denken dat duurzaam niet voor niets voor 50% uit ‘duur’ bestaat. Ik heb dat gevoel nog steeds weleens, ook al weet ik ondertussen dat je het zo duur of goedkoop kunt maken als je wilt.

Ik vind het frustrerend dat de duurzamere keuzes soms duurder zijn, dat het ons op die manier lastiger wordt gemaakt om te kiezen voor eerlijk, puur, biologisch, etc.

Ik zou ook niet willen zeggen ‘duurzaam is niet duur’, want dat is niet waar.
Soms is duurzaam wel duurder. Maar ondertussen heb ik wel – uit noodzaak, met vallen en opstaan, maar steeds met plezier – mogen ontdekken dat duurzaam leven óók een manier kan zijn om geld te besparen. Om juist rond te komen met bijna niets.

Want dat is wat we doen. Rondkomen met bijna niets. En hoewel ik ook weleens hunkerde naar het onbezorgde van een inkomen, het een financiële opluchting vond dat het broekpak niet paste, maar intern baalde, verlangde naar het achteloos een croissant kopen bij de bakker (of gewoon zomaar naar het theater gaan en zonder enig rekenen een bedrag doneren aan een stichting die ik wil steunen) gaf het me ook een heel goed gevoel dat ik weet hoe te leven van bijna niets én ik (daardoor misschien wel) mijn leven binnen de grenzen van de aarde in kon richten.

Enkele overdenkingen:

De grootste inkomsten zitten aan de uitgave-kant.

We hebben geen auto (volgens het Nibud kost een auto al snel 460 euro per maand, en dan hebben we het over de kleine middenklasse), we hebben geen droogkast, we doen niet mee met loterijen of andere zaken die maandelijks kleine bedragjes vragen, we hebben geen televisie (en geen Netflix), we hoeven geen grote opbergkasten te kopen, omdat we geen kamers vol spullen hebben.
Ik heb een bib-abonnement, waardoor ik honderden euro’s per jaar aan boeken en films bespaar. We wonen in België, dus al onze buren hebben grote garages met al het gereedschap waarvan je nooit van wist dat het bestond, dat ze best voor een reep Tony’s/taart en een babbel een paar minuten willen uitlenen. En anders is er nog de Maakbar, waar we gereedschappen kunnen lenen, of kennis kunnen vergaren.
We hebben geen printer en fietsen alleen als het echt nodig is naar de copyshop en zo kan ik nog wel even doorgaan.

Dingen niet hebben maakt dat we ruimte hebben. En rust. Want wat je niet hebt, dat hoef je niet te onderhouden / te repareren / over na te denken. Het verbaast me eerlijk gezegd nog steeds wat je écht nodig hebt.

Dingen niet (nieuw) kopen, is voor de gemiddelde Nederlander en Belg de grootste klimaatklapper.

Maak het zelf!

Wat vergelijken we eigenlijk? Een biosoep in pot of pak is duurder dan de niet-bio, maar het allergoedkoopst is uiteindelijk nog steeds de pompoen die je voor een paar euro haalt en tot soep maakt. De beste keuze voor de wereld ook, want je verwerkt zelf (in plaats van een vervuilende fabriek) en je vervoert zelf en er zit geen verpakking rond. Bovendien weet je wat erin gaat (en dat zijn meestal niet allemaal ondefinieerbare ingrediënten plus suiker). Door biologisch te kopen, zorg je voor de bloemen en de bijtjes, én de (oor)wormen en een goede grond. Wat kost het dan wel? Tijd.

De grote bedrijven willen dat wij meer kopen. En meer weggooien.

Natuurlijk niet alle bedrijven, en steeds meer niet. Maar volgens de oude businessmodellen is het helemaal niet wenselijk dat wij duurzamer gaan leven, want zij willen meer nieuwe spullen verkopen. Logisch dat de traditionele tamponmerken nog steeds miljarden pompen in marketing: eenmaal het menstruerende deel van de mensheid heeft ontdekt dat een cup ook prima werkt, heeft de consument iets in handen wat voor de rest van het leven voldoet en valt er weinig meer te verdienen.
(Ik weet dat een cup niet voor iedereen is weggelegd, gelukkig is er ook menstruatie ondergoed met dezelfde voordelen: geen gifstoffen, herbruikbaar en – niet onbelangrijk – het vangt je bloed op. Is wel – gelukkig eenmalig – een uitgave.)

Hetzelfde geldt voor andere zaken. De niet-duurzame lobby is sterk, zo ben ik er met open ogen ingetuind dat plantaardig eten duurder zou zijn dan vlees eten.

Als iets te goedkoop is, betalen anderen de prijs

Ik denk aan kleding. Ik denk aan eten. Ik denk aan de aarde.
Als wij te goedkope kleding kopen, stimuleren wij het dat iemand aan de andere kant van de wereld voor een miniem loon vele uren (onbeschermd) moet werken, stimuleren wij de kap van woud voor katoenplantages, het verbruik van veel pesticiden, waardoor de aarde vergiftigd.

Ik betaal nu liever iets meer, zodat ik later minder hoef te herstellen (en dus bespaar)

In dezelfde lijn. Je kunt hier vegan bitterballen kopen, die zijn megalekker (en vaak op, dat vak mag best iets groter), die zijn gemaakt van lupine bonen, en ik vind het echt absurd dat iets gemaakt van lupine bonen en zetmeel, duurder is dan een stukje koe.

Kijk ik iets breder, dan zie ik dat ik hierdoor bijdraag aan het onderzoek naar dit soort vervangers, aan het maken van dit soort producten. Uiteindelijk is er veel minder water en andere grondstoffen nodig voor het kweken van bonen dan voor het ‘kweken’ van koe.
Als we doorgaan met het consumeren van dierlijke producten zoals we nu doen, dan gaan de klimaatcrisis en de biodiversiteitscrisis ons in de toekomst ontzettend veel geld kosten, alles wat je nu bijdraagt aan de ‘ommekeer’ is dus een besparing voor later.

Uitbetaald in wereldvreugde

Er is nog meer over te zeggen, maar ik zou graag hiermee willen afsluiten. Sinds ik bewuster nadenk over waar ik mijn geld aan uitgeef, is het wel wat ingewikkelder geworden (je moet namelijk soms wat uitzoeken, of dingen afwegen, of je komt erachter dat het ons allemaal nog niet makkelijk gemaakt wordt, en het was best relaxed om klakkeloos van alles in te slaan), maar bewust kopen is ook veel leuker, omdat het me meer voldoening geeft.

Tweedehands kopen is wat meer moeite, maar levert ook mooie vondsten op. Dingen uitlenen en lenen geeft verbinding. Iets kiezen waar je over na hebt gedacht, is me uiteindelijk dierbaarder. Kiezen voor minder en beter is niet alleen goedkoper, maar ook gezonder. Fysiek, én mentaal.

(als ik stelliger zou durven zijn, zou ik waarschijnlijk schrijven dat we veel psychologenkosten zouden besparen als we meer durven te kiezen voor duurzaam leven)

Ik ben heel benieuwd, wat vind jij hiervan? Waar denk je aan? Laat gerust een bericht achter!

14 gedachten over “Zo duur is duurzaam (meestal niet)

  1. Ik heb gisteren nog een interessante filmp gezien op youtube.
    De klimaatcrisis is heel makkelijk op te lossen: belastingen op CO2 introduceren en afschaffen/verlagen van belastingen op arbeid. Dan gaan mensen met hun portefeuille de juiste beslissingen nemen

    • Als iemand zegt dat er één oplossing bestaat, word ik meestal wat wantrouwig. Ik heb juist geleerd dat voor zo’n multivalent probleem ook allerlei verschillende oplossingen nodig zijn (die elkaar soms tegenwerken), maar ik ben ook wel nieuwsgierig, kun je de zoektermen of de link eens delen?

  2. heel goeie post. Ik heb hier ook een cup liggen die ik nog moet uittesten (beetje aarzeling om de drempel over te gaan, maar volgende maand ga ik het gewoon doen). En dat van die garages vond ik zo leuk om te lezen 😊

  3. ‘Als iets te goedkoop is, betalen anderen de prijs’, zó waar is dit. Maar langs de andere kant: mensen die op de rand van armoede leven, kunnen zich meestal niet permitteren om zo ‘bovenmenselijk’ te denken. Daar breek ik me dikwijls het hoofd over …

  4. Heb je ooit de film “Farm for a future” gezien ? Een koppel Britse televisiemakers beslissen de ouderlijke boerderij van de vrouw over te nemen en zoeken in de film uit hoe ze zo duurzaam mogelijk te werk kunnen gaan. Rebecca Hosting, de documentairemaakster, beschrijft een aantal jaren later in een artikel in Permaculture Magazine, dat ondanks al hun duurzame intenties, ze pas echt duurzame keuzes begonnen te maken, nadat hun spaargeld was opgesoupeerd en er niets meer over was om te consumeren. Die gedachte is me altijd bijgebleven en ook de stelling dat de ecologische voetafdruk van een bijstandsmoeder (om het op zijn nederlands te zeggen), gekleed in primarkkleren, die zichzelf en haar kinderen voedt met goedkoop voedsel en in een tochtig appartementje woont, nog altijd kleiner zal zijn dan de ecologische voetafdruk van de ecologisch bewuste hogere middenklassefamilie , die in een energie neutrale villa woont en zich wel allerlei zogenaamd groene producten kan veroorloven. Het probleem zit verankerd in ons maatschappijmodel. De keuzes die je maakt als individuele consument hebben slechts in geringe mate invloed op hoe al die grote producenten te werk gaan, je kunt er bij wijze van spreken alleen je eigen gemoedsrust wat mee verzachten. Het verhaal dat de energietransitie naar een CO2 arme/neutrale wereld ontzettend veel gaat kosten, gaat volgens mij alleen op als we de rol van geld, onze manier van leven en onze relatie tot de natuur niet willen/durven in vraag te stellen.

    • Nee, die film ken ik nog niet, maar staat genoteerd! Dank voor je uitvoerige reactie :) dat zet inderdaad aan tot nadenken!

      Ik moest ook meteen denken aan het feit dat hoe rijker je bent, hoe groter (de uitzonderingen daargelaten) je voetafdruk.

  5. Zo’n herkenbare overdenkingen! Mooie manier om er nog wat langer bij stil te staan. Sinds Pasen schakelde ik over op herbruikbaar maandverband, wat voor mij een heel goed alternatief is (geen cup fan hier). Ik kocht ook enkele stuks ondergoed, maar o jee, op de Ierse website waar ik ze kocht stond niet in koeien van letters aangeduid “mag niet in de wasmachine”. Dat was nu ook weer niet mijn bedoeling 😳

    • :) er waren nog meer overdenkingen, maar deze kwamen uit de pen. Had jij nog andere?

      Ah en dat ondergoed, wat stom dat ze dat er niet bij zetten! Ik heb , precies om die reden, dat ze in de wasmachine kunnen, nu Swaens. Mocht het ooit nog eens van pas komen…

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s