Origineel

Vingerhaken leerde ik van een tante, ik zal een jaar of zeven/acht zijn geweest, we hadden nog de oude banken met de dikke kussens waar we hutten mee bouwden rond de tafel. Haken zelf, verder dan ellenlange slierten, granny squares en kussenslopen, leerde ik van Youtube. Hoe je met diezelfde steken een knuffel haakt, een giraffe of een garnaal, dat haal ik uit een boek uit de bibliotheek. Iemand heeft dat boek voor mij geplastificeerd, er stickers op geplakt, het op de goede plaats teruggezet zodat ik het kan vinden. Iemand heeft dat boek uitgegeven. Iemand heeft mooie foto’s gemaakt. Iemand heeft eindeloos zitten priegelen en proberen tot uit een bolletje wol een dinosaurus ontstond. 

Ik toonde mijn gehaakte gordeldieren aan een vriendin. ‘Wat ben je toch creatief’ zei zij. Ik denk dat dat zo is – we zijn allemaal creatieve wezens die op onze eigen manieren iets moois willen maken, iets mooier willen maken -, maar bij haken zet ik juist mijn creativiteit uit (voor zover als dat lukt). 

Ik wist niet wat terug te zeggen en begon over het garen. Dat heb ik niet gemaakt, dat kocht ik. Iemand heeft het katoen voor mij geplukt, iemand heeft de katoen tot draad verwerkt, iemand heeft de draad gekleurd. (of gaat dat andersom?) Iemand heeft mijn bolletje wol vervoerd, van plantage naar fabriek, van fabriek naar winkel en in mijn geval nog minstens tweemaal: van winkel naar huis, van huis naar kringwinkel. 
Het fietsen naar de kringloop, dát deed ik zelf. Op eigen kracht. Maar dat viel in het niet bij al die handelingen ervoor.

Mijn woorden heb ik als kind geleerd van mijn ouders, juffen en meesters, meters boeken. Ik heb in mijn leven vele woorden bedacht, maar geen enkele heeft het tot bruikbare taal geschopt, dus leen ik woorden uit een taal die niet de mijne is, zet ik ze achter elkaar terwijl ik de regels van de grammatica onbewust volg. 
Omdat woorden ook betekenis hebben, kwam met de taal ook de betekenis binnen. De fantasie die toch verrassend vaak over de werkelijkheid gaat, de leerstof. Ik leerde door woorden van anderen over evolutieleer en stijlfiguren, feminisme en insecten.
Alles wat ik weet over klimaatverandering, heb ik geleerd van anderen. Ik heb zelf geen onderzoek gedaan. Ik heb gelezen. Ik heb nagedacht. Ik heb om me heen gekeken. Ik heb gevraagd. Anderen hebben me verteld en ik heb geprobeerd te horen wat ze zeggen, maar ik hoor natuurlijk alles in het licht van mijn eigen geschiedenis, de waarnemer bepaalt mede de waarneming. 

Soms maak ik me zorgen of wat ik maak wel origineel genoeg is. Of er niet iemand anders is die precies dezelfde dingen heeft geschreven, of er niet tig anderen zijn die ook al vogels tekenen (ja, natuurlijk zijn die er), op die manier zoals ik ook doe, soms zie ik iets waarvan ik denk ‘dat had ik ook zo kunnen maken!’, soms ben ik bang dat ik onbewust fraude pleeg. Als een parasiet die zich voedt met de ideëen, zienswijzen, verhalen van anderen. Zelfs mijn eigen voedsel produceer ik niet, ik ben compleet afhankelijk van de supermarkt, de EU, het landbouwbeleid, de landbouwer, de zon, de regen, de aarde. 

Dan vraag ik me af: wat is nou echt van mij? Wat doe ik nou echt zelf? 

Vrij weinig, ademen misschien. 

Hoe fantastisch is dat? 
Wat een hartverwarmend gevoel om zo weinig zelf te kunnen, want dat betekent dat ik anderen nodig heb. En zij mij misschien ook wel. Net als ik jou.

(Ik besef: ik zal niet de eerste zijn met dit inzicht)

8 gedachten over “Origineel

  1. Na een paar alinea’s denk ik aan mijn tekenhobby, waar ik hetzelfde bij voel. Geen creativiteit, maar spullen kopen en foto’s natekenen. Ik voel me niet origineel. Je verhaal gaat verder, en ik ga er weer helemaal in mee. Wat doe ik nou zelf? En dan komt je verrassende slot, en wéér die herkenning… (ik beschreef pas hoe ik probeer om mijn eigen toegevoegde waarde en verdiensten in te zien). Mooie wending, hou ik van!
    Ademen hebben we ook niet uitgevonden, maar laten we daar vooral mee doorgaan… 😀 De hele natuur bestaat toch ook vooral uit nadoen en herhalen!

  2. Oh Loes, wat mooi geschreven. Ik ben aan het denken, maar vind het niet meer: waar is spiegelbeeld-blogje van deze blog, die over hoe je louter door jezelf te zijn dingen alweer anders doet dan de voorbeelden die je eerst ziet? Die vond ik zo mooi, daar heb ik vaak aan gedacht als ik onzeker was/ben over of ik wel genoeg bijdraag aan de wereld. Of denk dat alle goede ideeën al bestaan, en ik die gewoon maar overneem.

  3. Hé lieve Loes,

    Ja, anderen hebben eerder dingen gedaan, maar creëren – creatief zijn – kan toch ook door uit bestaande dingen wat nieuws te maken? Juist, misschien wel. Ja dat bolletje wol is er en ja het fenomeen haken bestaat, maar dat juist jij met dát bolletje dát specifieke gehaakte beestje maakt, is jouw scheppend vermogen. Je verbindt dingen aan elkaar (soms letterlijk) op een manier zoals anderen dat niet exact op díe manier zouden kunnen hebben gedaan.

    En over dat onderzoek: lezen, praten, nadenken, observeren…dat doe je, heel veel volgens mij. Is dat allemaal geen onderzoek doen?

    Het is een waardevol inzicht om te bedenken dat je een dwerg bent op de schouders van reuzen (met andere woorden, dat er anderen voor jou waren op wie je voortbouwt). Maar die dwerg mag er ook nog steeds zijn. 🙂

      • Klopt helemaal hoor, ben blij met je aanvullingen! Sterker nog, ik ben het helemaal met je eens. Wat betreft creativiteit, ik schep / maak / creëer graag, en je kunt inderdaad niet anders dan daarvoor gebruik maken van dingen die al bestaan.

        En onderzoek zoals ik het hierboven schets is wel héél kort door de bocht en een veel te klassiek beeld van de prof met de labjas. Terwijl, inderdaad, die verbanden leggen (en dus; veel lezen, leren, praten, observeren) is net zo goed onderzoek.

        Waarom ik het tóch zo opschreef, is omdat ik me soms verwonder over de waarde die we hechten aan onszelf. Alsof we vergeten dat alles wat we doen mogelijk gemaakt wordt door anderen. Dat we al die anderen zo hard nodig hebben. Dat we niet alleen zijn, maar steviger verbonden dan we misschien vermoeden. Ik vergeet dat zelf vaak genoeg, ik kan niet eens zelf kleren maken, zonder anderen zou ik rondlopen in lange gehaakte sjaals.

        In ieder geval, deze dwerg is ervan overtuigd dat ze er toe doet, misschien juist door in te zien hoe weinig ze is zonder al die anderen.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s