Liever verdring ik

Sommige pijn verdring ik het liefst. De pijn die ik voel als het over klimaatverandering gaat. Als het gaat over hoe wij met de aarde omgaan, met de levende wezens daarop, met onze medemensen, met onszelf.

Liever druk ik dat weg. Want

Ik ben bang om emotioneel te zijn. 

Ik heb de overtuiging dat emoties minder waard zijn dan objectieve redeneringen. Dat emotionele reacties minder snel serieus worden genomen, eerder worden gezien als zwakte, een teken van niet-stabiel-zijn. Dat duidelijk argumenteren sterk is. Dat er grafiekjes, data, onderzoeken aan te pas moeten komen.

Ik weet dat het niet waar is, ik wil dit niet zo denken, maar een deel van mij zegt dat de samenleving zo werkt. Dat ik me daaraan aan moet passen. Dat je met tranen ook niet verder komt.

Ik ben bang om anderen ongerust te maken. 

Kijk, ik wil niet dat jij je zorgen maakt. Ik wens je een zorgeloos leven toe. Ik wil niet dat je wakker gaat liggen over vluchtelingen, over oneerlijke politiek, over hoe het toch kan dat we van de natuur zoveel toffe dingen krijgen: bloemen, vogels, appels, smartphones, en we voornamelijk afval teruggeven. Ik wil niet dat je nadenkt over slachthuizen, over luchtvervuiling in onze longen, want daar word je niet vrolijk van.

Ik ben zelf ook bang voor pijn. 

Voor het ongeruste. Ik ben bang dat als ik echt tot me door laat dringen wat er allemaal in de wereld gebeurt, dat ik dan instort, dat ik het niet aankan, dat ik dan ál het leed van de wereld op mijn schouders moet nemen en dat het te zwaar blijkt, dat ik ten onder ga.

Ik ben bang om schuldig te zijn. 

Ik bén ook schuldig. Ik stoot CO2 uit. Ik verplaats me. Ik eet. Ik drink. Ik heb kleren aan. Ik doe vaak genoeg dingen waarvan ik weet dat er een beter alternatief is, of die ik misschien minder zou moeten doen. En andere dingen doe ik niet die ik wel had kunnen doen.

Ik voel me soms ook schuldig vanwege de politiek, dat er vanuit mijn naam, mijn ‘volk’, nu miljarden in fossiele olieslurpers worden gestopt, dat ik niets doe aan de vluchtelingenproblematiek en dan hebben we het over het (koloniale) verleden nog niet eens gehad.

Dat is er. Dat is waar. Maar om je enigszins gerust te stellen: ik voel me niet schuldig. Meestal niet.

Ik ben bang om een doemdenker te zijn. 

Ik ben geen doemdenker, ik ben zelfs bedeeld met een behoorlijk optimistische aard, maar ik ben wel bang dat mensen vinden dat ik overdrijf. Dat het echt zo’n vaart niet zal lopen met het klimaat. Dat ik het zelf toch goed heb, in ons appartementje? Waarom ben ik dan zo bezig met die wereld daarbuiten? Heb ik soms geen vertrouwen in de mensheid?

Ik ben bang om dom te zijn.

Wat me brengt bij het volgende. Heel lang ging ik ‘moeilijke’ gesprekken uit de weg. Bang dat ik de feiten niet paraat heb. Of de cijfers. (Dat schreef ik al eens; ik zit er weleens een nulletje naast) En aangezien de meeste mensen doorleven alsof de wetenschap een veel rooskleuriger boodschap verkondigt, begin ik daar weleens aan te twijfelen. Ben ik zelf niet geïndoctrineerd? Geloof ik in iets wat toch niet waar blijkt te zijn? Maak ik me druk om niets?

Zelfs nu, nadat ik redelijk veel lectuur over klimaatverandering heb bestudeerd, vind ik gesprekken soms spannend. Ik weet lang niet van alles hoe slecht het is of wat de alternatieven zijn. Ik weet van heel veel dingen niet de impact, ik weet amper wat een warmtepomp is. Ik ben bang om in discussies terecht te komen en daar komt puntje één ook meteen bij kijken: bang om in die discussies emotioneel te worden.

Ik ben bang om te klein te zijn. 

Want ik kan daar toch niets aan doen? Ik zeg tegen mezelf dat zolang de grote bedrijven, de overheid, zolang Polen met zijn bruinkoolcentrales en China en India en… heeft het toch geen zin wat ik doe?

Je zou zeggen: laat die pijn niet toe! Verdring ‘m! Kijk weg! Leef gewoon je leven en ben braaf!

En hoe graag ik dat zou willen, ik kan het niet.
Sterker nog, ik heb geleerd dat die pijn wel toelaten, tot allemaal fijne dingen leidt. Dat als ik hem aanvaard, er ‘doorheen’ ga, hem durf te voelen, hem bespreek, dat al die angst dan transformeert in iets krachtigs, iets moois. Dat er creativiteit vrijkomt.

Dat ik zie dat ik zeker niet te klein ben, dat ik echt niet alle leed op mijn schouders hoef te nemen, dat emotioneel kunnen zijn iets goeds is, iets wat je niet alleen naar de vloer werkt, maar juist doet opstaan, doet dromen van een andere toekomst waar we, juist nu, helemaal voor kunnen kiezen.

En ik denk aan de pijn in mijn knie soms, als ik te lang loop. Die werkt als waarschuwing, als signaal dat er iets hersteld wil worden.

14 gedachten over “Liever verdring ik

  1. Angst is de slechtst mogelijke raadgever. En het is een emotie. Je wil niet emotioneel zijn, maar je bent het. Als je hier evenwicht in wil vinden, moet je de andere emoties ook toelaten. Als je iemand ongerust maakt, kan je die geruststellen. Als je bang bent voor pijn, kan je je tanden op elkaar zetten en sterk zijn. Als je bang bent om schuldig te zijn, kijk dan uit naar een manier om het recht te zetten. Als je bang bent om een doemdenker te zijn, kijk dan naar hoe het probleem eruit kan zien als het opgelost wordt. Als je bang bent om dom te zijn, stel je dan open voor de lessen van het leven. Dat is de beste universiteit. Als je bang bent om te klein te zijn, koop schoenen met hoge hakken. Maar stop met bang zijn, want dan voel je je ongerust, gepijnigd, schuldig, een doemdenker, dom en klein …

    • :) Dank voor je uitgebreide commentaar. Ik vond het ook een beetje lastig om te lezen, omdat er zoveel raad in staat. Ik zou graag mijn tanden op elkaar zetten en sterk zijn, ik zou graag stoppen met bang zijn, maar dat lukt niet. Of in ieder geval niet altijd.

      En ik wil met dit stukje ervoor pleiten dat dat ook oké is. Sterker nog, het helpt me om soms wel bang te zijn. Juist als ik er doorheen kom, lukt het me om uit het ongeruste, schuldige, domme, kleine etc. te komen. Juist daarna word ik creatief, hoopvol, krachtig.

      Misschien begreep ik niet helemaal wat je wilde zeggen, of zeggen we stiekem hetzelfde. :)

      • Ik denk dat we allebei vanuit een andere hoek naar hetzelfde punt lopen. En het is uiteraard OK om ergens bang voor te zijn. Alleen leek het alsof er alleen angst was die alle andere emoties onderdrukte. En dat is niet goed. Angst màg, moét soms, want zij brengt voorzichtigheid mee. Maar ze mag niet alle soverhersen of er is geen uitweg. Dat is wat ik eigenlijk bedoelde.

      • Mooi. :) Mooi gezegd, mooie toevoeging. We lopen inderdaad naar hetzelfde punt!

        Er was niet alleen angst. Er is zelfs steeds minder angst. Ik kan me eerlijk gezegd ook niet voorstellen dat mijn angst zou overheersen, dus het is heel goed dat je dit noemde! Dankjewel :)

  2. Moeilijk.
    Ik probeer zelf bepaalde keuzes te maken, en op die vlakken mijn best te doen. Is dat voldoende? Dat weet ik niet. Maar ik probeer mezelf iig niet verantwoordelijk te voelen voor alles wat mis loopt op de wereld. Want dat ben ik niet, en jij ook niet.
    Probeer het positief te bekijken; je bent een goed voorbeeld voor anderen. Misschien beïnvloed je (on)rechtstreeks anderen in hun daden.

    • :) Fijn om te horen! Ik probeer mij ook niet verantwoordelijk te voelen voor al wat mis loopt, en dat lukt steeds beter.
      En wat betreft beïnvloeding: geloof niet dat het anders kan, we zijn allemaal zo verbonden! (en als ik voor mezelf spreek; ik doe zo graag wat anderen ook doen ;))

  3. Pingback: Lang leve de liefde! | Loessoep

  4. Je bent sowieso de intereressantste (in de zin van: veelzijdige) wiskundige die ik ooit ben tegengekomen 🙂

    Kan de waarheid een EN/EN zijn? Emoties vormen de basis van onze principes en bijbehorende gedachten. Kiezen is nooit alleen rationeel (dan waren er waarschijnlijk niet meerdere opties). Het debat aangaan, mensen meenemen in gesprekken, daar komt een stuk meer ratio bij kijken. Maar mensen overtuigen en warm maken voor een alternatief, dat is pas een echte kunst: dat is met een mix van ratio en emotie inspelen op de emoties van anderen.

    Ratio is inderdaad zeer machtig, zeker als het het bekende en snel-gemakkelijke heet te verdedigen, en het visionaire en per definitie onvoorspelbare in het belachelijke/verdachte trekt. Maar vanuit filosofisch + wetenschappelijk standpunt, lijkt het me zeker gerechtvaardigd de vraag ook eens terug te kaatsen: hoe rationeel is het om een aantal wetenschappelijk vaststaande feiten stelselmatig te negeren?

    Behalve ratio en emotie denk ik dat er nog ethiek is als het gaat over het klimaat/milieu. Of moraliteit. Los van van wat anderen doen, los van of ik in cijfers mijn impact kan vatten, zou ik me (op dit moment in mijn leven, met enkel kortere vakanties in zicht en kerngezond en genoeg verdienend om een treinticket te kopen) heel slecht voelen als ik een vliegtuig zou nemen. Of elke vlees zou eten. Of alles in plastic zou kopen.
    En los van of ik mezelf dat wel of niet moet verwijten, zit het me ontzettend slecht dat ik leef in een stad van immense tegenstellingen. Ik heb daar gewetensstress door. Alleen al daarom geloof ik in een verzorgingsstaat.

    Ik denk dat jij diegene was die ook al eens schreef: heel veel mensen willen wel meer doen, en zich beter voelen. Dat is een factor waar politiek gezien ZOVEEL mee te doen valt.

    PS Kijk die kop dan! https://www.ft.com/content/f828cdec-e3dc-11e9-b112-9624ec9edc59

    • Je doet het weer hoor, een mooie andere blik geven en mij (en ik gok ook anderen) hard aan het denken zetten.

      ‘De waarheid’ – voor zover ik daarover durf te spreken – is voor mij veel en veel vaker een EN/EN verhaal. Volgens mij schreef ik al eens dat ik daarbij heel vaak teruggrijp op de tandarts die zegt ‘eet zo min mogelijk, in goede porties’ en de sportfysio die zei ‘eet zo vaak mogelijk kleine beetjes’. Allebei waar. Net als hier. Maar desalniettemin heb ik soms het gevoel dat het OF is, dus dank voor je reminder.

      Over je vraag hoe rationeel het is om wetenschappelijke kennis te negeren, twee dingen:
      1. Niet. Negeren komt voort uit onbehagen, uit ongemakkelijkheid.
      2. Wetenschappelijke kennis is per definitie onzeker. (Bedenk me nu wel, misschien is de wiskunde daarin in sommige opzichten een uitzondering) Maar zeker als het gaat om kijken naar de toekomst, voorspellen wat bepaalde effecten zijn, zijn er altijd factoren die niet meegenomen worden, of onverwachte gebeurtenissen. Daar wordt vaak handig op ingespeeld.
      Die onzekerheid is wat mij betreft gedetailleerder dan de zekerheid. Als in: we wisten niet dat dit virus in 2019 zou opduiken en luchtwegklachten zou geven etc. maar we (de wetenschap) wachtten al op een ziekte die ons plat zou leggen. Als we de ruimte van de wilde dieren afnemen, is het een logisch gevolg dat ze zich in onze wereld mengen, met alles wat ze meenemen. Als wij ons zo massaal globaal verplaatsen, verspreid een virus zich razendsnel.
      Dat zijn dingen waar weinig onzekerheid bij komt kijken.

      Mooi ook wat je zegt over moraliteit.

      Ik heb de cijfers van België niet paraat, maar ik weet dat in NL meer dan 80% van de mensen meer zou willen doen, maar zich machteloos of verdrietig voelt. Ik vermoed ook dat net als dat we de coronacrisis bestrijden met allerlei zaken die óók de klimaatcrisis bestrijden, we nog veel meer mooier kunnen maken. Iets met #zevencrisesinéénklap ofzo. Dat we meteen armoede bestrijden, en depressies, en ongelijkheid op andere vlakken.
      Afijn, dat er zoveel mensen al staan te wachten op een zetje, wat steun, iets wat ze kunnen doen of ‘een nieuwe wereld’ (klinkt wel gezapig) (die nieuwe wereld is er natuurlijk ook deels al) is ook wel iets wat ik steeds weer merk. En wat me ook echt steunt.

      Zo. Dat dus. En nog veel meer, maar ik houd het nu hierbij. Dankjewel voor je reactie! En inderdaad, die kop, prachtig!

  5. Pingback: Crisesbestrijding en een pinguin | Loessoep

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s