Spagaat

Aan de ene kant zijn jongeren het meest bezorgd van alle leeftijdsgroepen en aan de andere kant is het eigen aan kinderen en jongeren om met de dag te leven en zich ook sterk te laten leiden door keuzes van ouders of vrienden. Veel situaties kunnen dan ook tegenstrijdig lijken of dubbel voelen. Ze willen een zonnige toekomst, maar ook ‘erbij horen’ met de nieuwste spullen. Een klimaatspagaat.

Dit is een citaat uit de e-course van klimaatgesprekken. De eerste aflevering, over praten met kinderen en jongeren. Ook dit plaatje komt daar vandaan:

 

Natuurlijk ging het ook over al die mensen die al wat ouder zijn. Ik spreek even voor mezelf: sinds bovenstaande in mijn mailbox viel, zie ik het ineens.

Ik zit dikwijls in een klimaatspagaat.

En dat is niet comfortabel, want ook al volg ik yogalesjes, die split is nog ver weg.

Ik vond het wel een opluchting, om te lezen dat ik niet de enige ben die wikt en weegt en twijfelt en soms dingen doet die ik zelf ook zou kunnen bestempelen als ‘slecht’. Vandaar dat ik besloot om zelf ook mijn spagaten te delen.

  1. Ik wil veganistisch eten, maar ik heb een vriend. Hij houdt van eieren en van kaas. Hij past zich al zovéél aan. En wacht eens, ik houd zelf ook van eieren. Ik wil bij anderen niet te moeilijk doen. Ik vind het in mijn eigen keuken soms ook te moeilijk, omdat het niet in mijn gewoontes zit. Zo schrijvende, misschien wil ik niet eens het liefst veganistisch eten.
    .
  2. Ik wil ecologisch verantwoord wassen, maar we hebben nog een fles gewoon wasmiddel staan. En als we dan echt nieuwe nodig hebben, zou ik ook zomaar voor goedkoop kunnen gaan.
    .
  3. Ik zou het liefst geen nieuwe kleding meer kopen, maar ik wil bijvoorbeeld wel goede kwaliteit sportspullen die lang meegaan en er verzorgd uitzien. Ik heb ook tegenzin in het doorspitten van rekken vol net-niet-broeken bij de kringloop. (De voorlopige oplossing is dat ik al lang geen broeken meer heb gekocht, maar dat is geen oplossing voor de lange termijn)
    .
  4. In de Marokkaanse winkel zijn de producten lang niet altijd biologisch of lokaal, maar ik vind de eigenaar een schat die ik mijn geld veel liever gun dan de grote supermarktketens (de beste man staat drie keer in de week om 3.00u op om op de veiling zijn waren zelf te halen, en hij herkende me al na twee keer). Bovendien zit geen enkele van zijn producten in plastic.
    Maar hij verkoopt geen plantaardige boter. En ook geen kitkats. Kitkats zijn lekker. Maar die chocolade is niet van fair en wel van ver.
    .
  5. Wat daar dan ook nog doorheen zit:
    Wat maakt mijn gedrag, de ‘kleine dingetjes’, nu uit? We vliegen immers niet, eten doorgaans veganistisch, nemen lokale, groene stroom af bij Ecopower,  kopen weinig spullen en meestal tweedehands, wonen in een huurhuis (dus zeg ik tegen mijzelf dat we geen keus hebben) en hebben geen auto.We doen al zoveel. Soms ben ik er klaar mee. Ik wil immers ook nog leven…

    Je snapt, ik schreef dat stukje over dat kleine beetjes wél uitmaken in de eerste plaats voor mijzelf. Omdat het iets is waar ik gigantisch snel intrap. Dat er niet toe doen.

Ergens zit ik al in veel minder spagaten dan eerst. Ik heb ook echt in een spagaat gezeten rondom vliegen. En als we eerlijk zijn, zit ik dat soms nog steeds. Iets anders; ik heb het in werksituaties heel moeilijk gevonden om mijn idealen niet te verloochenen.

Bovenstaande dingen zijn nog niet zo pijnlijk, het zijn, om de metafoor door te trekken, slechts rekoefeningen. Want: ik vind het soms oké als ik een klimaatonvriendelijke keuze maak. (Ojee, zeg ik dit echt?)

En nu ga ik iets delen wat ik heel eng vind. 

Bij de loopvereniging vertelde iemand dat ze haar koffers had gepakt. Ik vroeg wat er stond te gebeuren. Ze vertelde dat ze met de zesdeklassers voor een week naar Spanje ging. 70 zesdeklassers, 5 begeleiders, met het vliegtuig naar Spanje.

Ik vond dat eigenlijk heel moeilijk om te horen, want oorlog in mijn hoofd. Ik dacht meteen, 70? Voor één week? Waarom leren we onze kinderen dat je met het vliegtuig naar Spanje moet? Waarom zijn dit soort keuzes normaal? Zijn ze dat eigenlijk, wat weet ik daar nu van?

Tegelijkertijd vind ik dat ik daar niets over mag zeggen, ook niet over kan zeggen, want ik ben niet bij de keuze geweest, ze gaan toch al en bovendien zal het echt een mooie reis kunnen zijn, waar mensen veel aan hebben. Daar was ik – ergens tussendoor – ook wel blij om. Dat ze zo’n reis met haar leerlingen mocht maken.

Om het nog een beetje verwarrender te maken, was ik wat jaloers. Ik wil ook wel naar Spanje. Ik mis het Spaans, de mentaliteit, ja, zelfs de zon. Het gevoel dat ik had bij fietsen in en naar Spanje. En ik zou ook wel zorgeloos een vliegticket willen boeken. (al vul ik veel te snel in dat mensen dat zorgeloos doen)

Afijn. De spagaat iets zeggen – niets zeggen.

Ik wist niet wat ik wilde of kon zeggen. Ik kon niet oprecht juichen. Ik durfde niet in de groep te zeggen dat ik dat moeilijk vond om te horen, en bovendien schatte ik in dat dat ook niet echt een positieve uitwerking zou hebben.

Dus zei ik niets. Maar ook dat voelde kei-ongemakkelijk. 

Ik heb er een nacht slecht van geslapen. Gisteren nog eens om gehuild.

Ik vind het soms zo stom. Ik ben zo bang dat ik niets bijdraag. Of erger nog, iets negatiefs. Dat ik mensen misschien zelfs afstoot, verschillende kampen creeer. Dat ik té veel met klimaat bezig ben, en mensen me daarom niet serieus nemen. Of dat vrienden niet meer durven te zeggen dat ze ergens met het vliegtuig naartoe gaan of dat ze zo’n lekkere hamburger bij [willekeurige grote fastfoodketen] hebben gegeten.

Dus zeg ik soms niets, en dan verwijt ik mezelf dat ik geen actie onderneem.

En dan wéét ik wel dat ik mild voor mezelf mag zijn, maar soms gebeurt het dat ik dan verzuip in gevoel van ‘ik kan het niet’ en ‘ik weet het niet meer‘ en ‘wat moeten we nu‘.

Het zou fijn zijn als deze blog nu een positieve wending nam, maar misschien blijft het hierbij. Is dat niet eens negatief.

Geen tips dus. Geen zo-kwam-ik-er-weer-overheen.

Dit. Soms is het moeilijk. Soms mag het moeilijk zijn. Het is ook moeilijk wat er in de wereld gebeurt.

Na goed slapen en expres wat andere dingen doen, doet het nog steeds wel pijn, maar ergens is er ook alweer zin om door te gaan. De wil om dit te delen. Ook al doe ik zo mijn best om groene keuzes te maken, ik ben verre van perfect. Er zullen altijd spagaten zijn. Ik hoop met heel mijn hart dat ik ze niet (opnieuw) omvorm tot grote brokken schaamte of schuldgevoel en daarom denk ik dat we erover moeten praten.

 

Daarom, als je durft en wilt, voel je vrij om hier iets te delen over een eigen (kleine) spagaat. Voel je ook vrij om dat niet (hier) te doen, ik merk zelf hoe vreselijk lastig het is.
Weet wel; er zullen geen vervelende reacties onder dit blog komen te staan, ik heb nog steeds de comments-touwtjes in handen. ;)

17 gedachten over “Spagaat

  1. Amai, wat herken ik dit! Ik ben momenteel het boek van Jonathan Safran Foer ‘Het klimaat zijn wij.’ aan het lezen. Was een tip van jou hè? Hij verwoordt dat ook zo goed. Ik kan mezelf ook zo schuldig voelen over sommige keuzes die ik maak. Moeilijk hè…

  2. Jemig. Precies. PRECIES. Schrijf je wat in mijn hoofd ook omgaat, in mijn denksels en schrijfsels. In mijn spagaat zit de schaamtelijke vliegreis nog wel aan de ik-wil-leven kant. Persoonlijk erg frustrerend vind ik de vervuiling die ik veroorzaak door de symptoombehandeling van mijn ziekte. Maar daar heb ik ook niet zelf voor gekozen.
    De vanzelfsprekendheid moet van bepaalde luxes af. Als we zorgen dat we – en ook onze kinderen! – stilstaan bij dingen, en bij de wondere natuur, is een goede stap gezet denk ik. Hoop ik. En dan de politiek, economie, bedrijfsleven, maatschappij etc wat minder money-driven maken… hoe doe je dat?!? Ik pieker weer verder met je mee…

    • Dat lijkt me ook flink lastig zeg, want die ziekte, dat overkomt je. Kan me echt voorstellen dat dat frustrerend is.
      Verder ben ik het – alweer – helemaal met je eens, stilstaan bij hoe mooi de wereld is, daar van genieten, het op waarde schatten… Dat is het begin hè? Bovendien werkt het ook heel goed tegen al die bovenstaande gevoelens. Een portie verwondering en ik kan er weer tegenaan. Misschien toch nog even snel met het vliegtuig naar Spanje voor een shotje natuurschoon. ;)

  3. Hier idem dito. Het is niet altijd makkelijk om je keuze door te zetten, want daarvoor heb je als éénling niet altijd voldoende invloed. Of je moet over zoveel dingen zo moeilijk gaan doen, dat je duidelijk voelt dat je in bepaalde winkels niet meer welkom bent. Om bepaalde doelstellingen voor jezelf waar te maken moet je soms andere resoluut loslaten, omdat je in een klein dorp niet consequent kan doorgaan en je dus de auto zou moeten nemen om elders aan je milieutrekken te komen. Soms wordt je hoofd er zo moe van dat het gaat tollen …

    • Tja, da’s ook echt moeilijk hè. Als je klimaatvriendelijke keuzes meteen als tegenhanger hebben dat je ervoor moet reizen…
      Heb je een idee hoe we van die tollende hoofden afkomen? Wat werkt voor jou?

  4. Ik denk dat iedereen dat wel heeft. Ik sta veel minder ver met mijn keuzes dan jou.
    Ik eet nog steeds vlees, maar wel niet alle dagen (en sowieso kleine porties).
    Ik rijd nog steeds 20000 km met de wagen, maar heb vorig jaar 17500 km met de speedpedelec gereden om mijn auto km te beperken. Volgend jaar is die auto elektrisch, en schat ik ongeveer 15000 km van die auto-km met mijn eigen zonne-energie te rijden.
    Mijn huis is nog niet helemaal geïsoleerd zoals ik het wil, maar het moet ook nog betaalbaar blijven (dat gaat nog eens 25000 EUR kosten), ik hoop dat over 3-4 jaar te kunnen uitvoeren.

    Ik heb de indruk dat jij jouw inspanningen te negatief bekijkt, probeer door het leven te stappen zonder teveel schuldgevoelens. Indien iedereen zou leven zoals jij, zou er geen klimaatcrisis zijn. Ik bewonder je vanwege jouw keuzes.
    En ja, de minder duurzame keuzes van andere mensen, ik heb het daar ook wel wat moeilijk mee.

    En geen nieuwe kledij meer kopen? Kies voor duurzame kledij. Ik heb sowieso niet veel klederen, en ik ben redelijk selectief.

    • Dank voor je uitvoerige reactie weer. :)

      Het doet mij wel goed om te horen dat ik niet de enige ben die zich soms zo opgerekt voelt in een spagaat. Ik hoop dat uit mijn andere posts wel blijkt dat ik positief en optimistisch in het leven sta, maar deze ‘negatieve’ of zelfs neerslachtige kant is het ook. En die kant mag er ook zijn.

      Fijn om dan te horen dat je het bijltje er niet bij neergooit en zoveel verzet (en investeert!).

  5. Spagaat: vlees, vis & melk. In principe eet ik geen vlees, maar af en toe wél. Vis eet ik in principe wél, maar tegelijk niet zo vaak. Melk vind ik geweldig, maar niet zo goed. Sinds kort koop ik soyamelk en zo, maar voor Ka nog melk, want die wil niet eens proeven van iets anders.
    Wasmiddel: kan je zelf maken, van groene zeep. ik vind dat zelf een *$-werkje, maar is wel goedkoop. Nu gebruik ik van die superschillen van Seepje en die zijn redelijk efficiënt en niet duur. Ik vul soms aan met ecologisch waspoeder dat ik eens in een biowinkel uit een heel grote bak heb geschept.
    Weet je wat ik denk? Dat we te verwetenschappelijkt zijn in het debat, waardoor er voortdurend zwakke plekken opduiken (want: de wereld redden doe je niet in je eentje, ook al weten we dat het nodig is dat veel meer mensen milieuvriendelijke keuzes maken). Maar voor mij is het allereerst een kwestie van ethiek. Vandaar ook dat volgens mij fair trade en goede arbeidsomstandigheden echt niet losgekoppeld mogen worden van milieukwesties.
    Ik heb ook niet zoveel last van machteloosheid tgo. de keuzes van anderen. Ik vrees dat ik op dat vlak mijn kop in het zand steek, maar ik heb daar nog nooit een positieve invloed mee gehad, alleen maar bitsige discussies (1 keer snauwde iemand naar me ‘en een kind? Mijn vliegen heeft nog niet de half de impact van jouw kind!’ Dat vond ik zo ontzettend intriest, dat die persoon een kind, dat mee voor de verderzetting van de maatschappij en economie zorgt, dat kortom zoveel verder gaan dan de keuze van een individu, dat dat zomaar gelijkgesteld werd met een vlucht. En bovendien onzin, want Ka heeft nog nooit gevlogen, neemt ongeveer altijd het openbaar vervoer, heeft herbruikbare luiers en borstvoeding gekregen, eet max. 2x/week vlees, en nog niet 1% van zijn kledij is nieuw. Het heeft me wel een jaar of 2 gekost voor ik dit mentale wederwoord had.)
    Ik denk ook echt dat het een en-en-verhaal moet zijn of zelfs een eerst-de-overheid-dan-de-mensen-verhaal. Dat de N-VA-minister met het vliegtuig naar de klimaattop is gegaan, en daar heeft geweigerd ambities te tonen op klimaatvlak, dat maakt me veel kwader dan de keuzes van individuen. Een mooi voorbeeld van druk op instanties uitoefenen is deze: https://campaigns.gofossilfree.org/petitions/ku-leuven-fossil-free

    • Mooie dingen haal je aan, ik heb weer wat geleerd. En een petitie getekend, fijn om meteen iets te kunnen dóen. :)

      1. Hartelijk gelachen om je ‘zelf zeep maken’-tip. Het grappige is dat, door het hier neer te schrijven, ik meteen een pak motivatie heb gekregen om, NU, nu het wasmiddel nog niet op is, Seepje te kopen.
      Ik gebruikte eerder ook altijd Seepje en vond het zo’n inspirerend verhaal. Niet alleen de schillen, maar ook de verpakking bijna geheel van gerecycled materiaal en eerlijke omstandigheden. En schone kleren, natuurlijk. ;)

      2. “Vandaar ook dat volgens mij fair trade en goede arbeidsomstandigheden echt niet losgekoppeld mogen worden van milieukwesties.” JA. Ja. Net als (verdwijnende) biodiversiteit wat mij betreft. Want hoewel CO2 nu wel aandacht krijgt, blijft de levende wereld nog wat onbenoemd.
      Goed dat je dit aanhaalt! Afgelopen oktober zijn mijn ogen echt geopend wat fairtrade betreft. ‘Je kunt niet verwachten dat je gaat winnen als je monopoly gaat spelen en de anderen beginnen met hotels en jij met misschien één station’.

      3. Wat een nare opmerking over Ka. Daar word ik echt verdrietig van.
      Sterk dat je dat nu kunt zeggen.

      4. Laatste puntje ;). De overheid. Ja. Ik zou willen dat ik er iets aan kon doen en ik denk ook dat daar iets / meer moet gebeuren. Veel meer. Maar whatever ze daar niet doen, wil ik toch ook graag zelf actie ondernemen.

  6. Pingback: Broodzakverrassingen | Loessoep

  7. Woah, dit was ongeveer zes weken geleden en wat was het een andere wereld! :O
    Aan de reacties zie je dat bijna niemand van de, euh, zal ik ons “bakfietsmensen” blijven noemen of heb je een beter woord? Enfin, dat we aan/op onze grens zaten, niet meer wisten wat we nog konden doen in een dolgedraaide samenleving.
    Fascinerend, eigenlijk.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s